Μια σχολική χριστουγεννιάτικη γιορτή στήνεται σωστά όταν προλάβετε τρία πράγματα: να κλειδώσει το πρόγραμμα των δρωμένων δύο εβδομάδες πριν, να γίνει μία πρόβα με τα παιδιά στις πραγματικές τους θέσεις, και να ξέρει κάποιος από πού έρχεται το ρεύμα. Ο εξοπλισμός είναι το εύκολο κομμάτι.
Οι γιορτές που πάνε στραβά δεν αποτυγχάνουν γιατί ήταν χαμηλή η ένταση. Αποτυγχάνουν γιατί οι γονείς στις πίσω σειρές δεν καταλαβαίνουν τι λένε τα παιδιά, γιατί το τραγούδι έπαιξε από κινητό και μπήκε κλήση στη μέση, ή γιατί έπεσε η ασφάλεια όταν άναψαν τα λαμπάκια μαζί με τα ηχεία. Όλα αυτά λύνονται πριν, όχι την ώρα της γιορτής.
Ξεκινάμε από το πρόγραμμα, όχι από τον εξοπλισμό
Το πρώτο που ζητάμε από τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό δεν είναι ο αριθμός των παιδιών. Είναι η σειρά των δρωμένων, γραμμένη: ποιος μιλάει, πότε παίζει μουσική, ποιο κομμάτι, από ποια τάξη, πόσα παιδιά βγαίνουν μπροστά.
Με αυτό στο χέρι ξέρουμε πόσα μικρόφωνα χρειάζονται και, κυρίως, πόσες φορές θα αλλάξει στήσιμο μέσα στη γιορτή. Μια γιορτή με επτά σύντομα δρώμενα και διαφορετική διάταξη σε κάθε ένα είναι δυσκολότερη από μια παράσταση σαράντα λεπτών με σταθερή σκηνή. Οι περισσότεροι σύλλογοι γονέων το αντιστρέφουν αυτό όταν ζητούν προσφορά.
Αν το πρόγραμμα αλλάξει μετά, και σχεδόν πάντα αλλάζει, δεν είναι πρόβλημα. Αρκεί να το μάθουμε πριν τη μέρα.
Η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων είναι ο δυσκολότερος χώρος της χρονιάς
Το γυμναστήριο και η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων έχουν ό,τι δεν θέλει ο ήχος: παράλληλους γυμνούς τοίχους, πλακάκι ή παρκέ, ψηλή οροφή από μπετόν. Ο ήχος γυρίζει και επιστρέφει, και πάνω από ένα σημείο έντασης οι λέξεις αρχίζουν να μπερδεύονται η μία μέσα στην άλλη.
Η αντίδραση των περισσότερων είναι να ανεβάσουν την ένταση. Γίνεται χειρότερο. Στην πράξη δουλεύει το αντίθετο: περισσότερα, μικρότερα ηχεία, πιο κοντά στον κόσμο, στραμμένα προς τα κάτω και προς τα μέσα, με χαμηλότερη ένταση στο καθένα. Στοχεύουμε τους ανθρώπους, όχι τους τοίχους.
Υπάρχει και κάτι που εκπλήσσει όσους κάνουν πρόβα σε άδεια αίθουσα. Η άδεια αίθουσα ακούγεται πιο φωτεινή και πιο δυνατή από τη γεμάτη. Διακόσιοι γονείς με χειμωνιάτικα πανωφόρια ρουφούν τις ψηλές συχνότητες, και η ίδια ρύθμιση που ήταν τσιριχτή στην πρόβα βγαίνει θαμπή στη γιορτή. Γι' αυτό φτάνουμε αρκετά πριν και ξαναρυθμίζουμε με τον κόσμο μέσα, όχι μόνο στην πρόβα.
Στην αυλή ισχύει το ανάποδο. Ο ήχος φεύγει και δεν επιστρέφει καθόλου, οπότε θέλει περισσότερη ισχύ από όση φαντάζεται κανείς για τον ίδιο αριθμό παιδιών. Και προσοχή στη γειτονιά, γιατί τον Δεκέμβριο οι γιορτές γίνονται συχνά απόγευμα.
Παιδικές φωνές και μικρόφωνα: εδώ χάνονται οι γιορτές
Το ένα ασύρματο μικρόφωνο που περνάει από χέρι σε χέρι σε δέκα παιδιά δεν το έχουμε δει να δουλεύει. Ποτέ. Τα παιδιά το κρατούν στο στήθος, το γυρίζουν στο πλάι, ή το σφίγγουν τόσο που ακούγεται το τρίψιμο της παλάμης πιο δυνατά από τη φωνή. Και μέχρι να φτάσει στο επόμενο παιδί έχει περάσει ο χρόνος του.
Δουλεύει καλύτερα κάτι βαρετό: δύο ή τρία σταθερά μικρόφωνα σε βάσεις, ρυθμισμένα στο ύψος στόματος παιδιού και όχι ενήλικα, με μία γραμμή στο πάτωμα που δείχνει πού στέκεται όποιος μιλάει. Τα παιδιά μαθαίνουν τη θέση στην πρόβα και την κρατούν.
Για τη χορωδία, τα κρεμαστά ή ψηλά μικρόφωνα από μπροστά αποδίδουν καλύτερα από τα μικρόφωνα δαπέδου, που μαζεύουν περισσότερο θόρυβο από παπούτσια παρά φωνές. Και για τον εκπαιδευτικό που παρουσιάζει, ένα πέτου ή μικρόφωνο κεφαλής αξίζει περισσότερο από τέσσερα επιπλέον ηχεία: μιλάει όλη τη γιορτή, κινείται, και είναι η φωνή που πρέπει να ακούγεται πάντα.
Για τις μουσικές υποκρούσεις, καλώδιο. Όχι Bluetooth, όχι κινητό. Laptop ή tablet σε λειτουργία πτήσης, με τα κομμάτια κατεβασμένα τοπικά και αριθμημένα με τη σειρά του προγράμματος. Η πιο συχνή καταστροφή σε σχολική γιορτή είναι μια ειδοποίηση που μπαίνει πάνω από το τραγούδι.
Ρεύμα, λαμπάκια και ασφάλειες που πέφτουν
Τα σχολεία έχουν λίγες πρίζες και συχνά όλη η αίθουσα κρέμεται από μία γραμμή. Τον Δεκέμβριο προστίθενται τα χριστουγεννιάτικα λαμπάκια, μια θερμάστρα κάπου στην άκρη, και ένας βραστήρας στην κουζίνα για τους γονείς.
Ρωτάμε πάντα τον σχολικό επιστάτη ποιες πρίζες είναι σε ποια γραμμή. Δεν είναι τυπική ερώτηση· είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια γιορτή που κυλάει και σε δύο λεπτά σκοτάδι στη μέση ενός ποιήματος. Αν δεν υπάρχει καθαρή γραμμή για τον ήχο, τη βρίσκουμε από αλλού ή φέρνουμε καλώδια από μακρύτερα.
Πού δεν αξίζει να ξοδέψει ένας σύλλογος γονέων
Σε φωτισμό εντυπωσιασμού. Έχουμε δει συλλόγους να συζητούν για κινούμενα φώτα και εφέ καπνού σε μια γιορτή που διαρκεί σαράντα λεπτά μέσα σε γυμναστήριο με αναμμένα τα φώτα φθορίου. Ο φωτισμός σε σχολική γιορτή έχει μία δουλειά: να φαίνονται καθαρά τα παιδιά για να τα βιντεοσκοπήσουν οι γονείς. Δύο καλοί προβολείς στη σκηνή και χαμηλωμένα τα φώτα της αίθουσας κάνουν περισσότερα από οποιαδήποτε κονσόλα εφέ.
Ούτε σε projector που δεν θα κοιτάξει κανείς. Αν δεν υπάρχει βίντεο μέσα στο πρόγραμμα, η οθόνη είναι έξοδος χωρίς αντίκρισμα.
Εκεί που αξίζει να πάει το μισό του προϋπολογισμού είναι τα μικρόφωνα και η καθαρότητα της ομιλίας. Είναι η πιο αθέατη αγορά και η μόνη που θα θυμηθούν, ή θα παραπονεθούν γι' αυτήν, όλοι οι γονείς.
Η πρόβα που μετράει
Μία πρόβα, με τα παιδιά, στον πραγματικό χώρο, με τον ήχο στημένο. Μισή ώρα αρκεί συνήθως.
Δεν την κάνουμε για να δοκιμάσουμε τα ηχεία. Την κάνουμε για να μάθουν τα παιδιά πού στέκονται, να δουν ότι η φωνή τους ακούγεται, και να συνηθίσουν ότι δεν χρειάζεται να φωνάξουν. Ένα παιδί που δεν έχει ακούσει ποτέ τη φωνή του από ηχείο ή παγώνει ή ουρλιάζει. Μετά την πρόβα κάνει ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Αν η πρόβα γίνει την ίδια μέρα, μία ώρα πριν, είναι εντάξει, αλλά τότε θέλουμε να μπούμε στον χώρο ακόμα πιο νωρίς.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο πριν πρέπει να κλείσουμε ηχητική κάλυψη για σχολική γιορτή;
Για τον Δεκέμβριο, όσο πιο νωρίς γίνεται. Σχεδόν όλα τα σχολεία κάνουν τη γιορτή τους στις ίδιες τρεις ή τέσσερις μέρες πριν κλείσουν, συνήθως 19 με 22 Δεκεμβρίου, και εκείνες τις μέρες η διαθεσιμότητα στη Θεσσαλονίκη εξαντλείται. Από τα μέσα Νοεμβρίου και μετά τα περιθώρια είναι στενά.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ηχητικό του σχολείου;
Μερικές φορές ναι, εξαρτάται από το τι υπάρχει. Αρκετά σχολεία έχουν ένα παλιό σύστημα ανακοινώσεων που καλύπτει ομιλία σε μικρή αίθουσα. Για χορωδία, μουσικές υποκρούσεις και πολλά παιδιά σε σειρά, σπάνια φτάνει. Αν μας στείλετε φωτογραφία του εξοπλισμού σας, σας λέμε τι χρειάζεται επιπλέον και τι όχι.
Τι γίνεται αν η γιορτή είναι στην αυλή και βρέξει;
Αποφασίζεται πριν, όχι την ίδια μέρα. Ορίζουμε από την αρχή εναλλακτικό στήσιμο σε εσωτερικό χώρο και μια ώρα-ορόσημο το πρωί της γιορτής, στην οποία παίρνεται η απόφαση. Το στήσιμο σε αυλή και σε αίθουσα δεν είναι το ίδιο, οπότε χρειάζεται να ξέρουμε νωρίς ποιο από τα δύο ετοιμάζουμε.
Χρειάζεται μικρόφωνο για κάθε παιδί;
Όχι. Οι περισσότερες γιορτές καλύπτονται με δύο ή τρία σταθερά μικρόφωνα για τα παιδιά που μιλούν, ένα για τον εκπαιδευτικό που παρουσιάζει, και μικροφωνική κάλυψη για τη χορωδία συνολικά. Περισσότερα μικρόφωνα σημαίνουν περισσότερο θόρυβο και πιο δύσκολη ισορροπία, όχι καθαρότερο ήχο.
Θέλετε να το κλείσουμε έγκαιρα;
Αν η γιορτή του σχολείου σας είναι τον Δεκέμβριο, στείλτε μας τη μέρα, τον χώρο και το πρόγραμμα όπως το έχετε μέχρι στιγμής. Αναλαμβάνουμε την ηχητική κάλυψη εκδηλώσεων σε σχολεία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής, με στήσιμο αρκετά πριν και πρόβα με τα παιδιά. Δείτε και τις υπηρεσίες μας ή επικοινωνήστε μαζί μας για προσφορά.
